ZIELONE WROTA

OCK Puszcza i Jeziora Augustowskie

Zajmuje powierzchnię 65 475 ha, z czego ponad 50 000 ha przypada na lasy. Obejmuje znaczą część Puszczy Augustowskiej wraz z jeziorami w jej obrębie i na obrzeżach. Najcenniejszym obiektem kulturowym i historycznym Obszaru jest Kanał Augustowski, będący również atrakcyjnym szlakiem kajakowym.


Puszcza Augustowska to największy w Polsce zwarty kompleks leśny pokrywający 114 000 ha naszego kraju. Pozostała część – ok. 50 000 ha należy do Litwy i Białorusi, co w sumie sprawia, że jest to jeden z największych obszarów leśnych w Europie. Puszcza rozciąga się od doliny górnej Biebrzy, przez całą Równinę Augustowską, aż po południowe krawędzie Pojezierza Wschodniosuwalskiego (Sejneńszczyznę).

 

Jez. Białe
Jez. Studzieniczne
Jez. Sajenek
Jez. Sajno
Jez. Blizno
Jez. Necko


Rzeźba terenu jest mało urozmaicona, gdyż większość obszaru leży na niemal płaskim polu sandrowym. Niewielkie wyniesienia to formy wydmowe. Krajobraz Puszczy urozmaicają jednak liczne jeziora np.  Sajno, Sajenek, Białe Augustowskie, Necko, Studzieniczne, Serwy, Blizno oraz rzeki np. Czarna Hańcza, Wołkuszanka, Maleszówka. Puszczę przecina dział wodny Wisły i Niemna. Z ponad połowy powierzchni całego kompleksu leśnego wody spływają do Niemna, przez dorzecze Czarnej Hańczy. Do Wisły wodę z Puszczy odprowadzają przede wszystkim dorzecza Rospudy i Blizny. Zlewnię Wisły i Niemna łączy Kanał Augustowski. Występują też miejsca zupełnie bezodpływowe, co sprzyja tworzeniu się tu licznych torfowisk wysokich i mszarów.

 

Puszcza Augustowska
Puszcza Augustowska


Ponad 80% powierzchni Puszczy Augustowskiej zajmują bory z przewagą sosny (ok. 70%) i mniejszym udziałem świerka (ok. 15%). Występują tu dobrze zachowane bory bagienne i wilgotne, a w części południowej również olsy i grądy. Chłodniejszy niż w innych częściach Polski klimat pozwolił na zachowanie się tu rzadkich roślin pochodzących z północy i wschodu Europy m. in.: brzozy niskiej, cisu, borówki bagiennej, przygiełki białej, wełnianeczki alpejskiej, zimoziołu północnego i rosiczek. Flora Puszczy o cechach borealnych miesza się z elementami roślinności strefy śródziemnomorskiej. 
Fauna Puszczy Augustowskiej to około 2000 gatunków zwierząt, z których najwięcej jest owadów. Jest to jedna z najważniejszych w kraju ostoi wilka i rysia i zająca bielaka (gatunek północny). Z innych ssaków licznie występują tu: jelenie, łosie, sarny, borsuki, bobry i wydry. W przeszłości żyły tu także tury, żubry, niedźwiedzie i rosomaki. Spośród  400 gatunków ptaków jakie możemy spotkać w Polsce, aż 150 gatunków zostało stwierdzonych w Puszczy, a 120 należy do lęgowej ornitofauny tego Obszaru. Najrzadsze to m.in.: bocian czarny, trzmielojad, orlik krzykliwy, gadożer, kania czarna, kania ruda, dzięcioły: białogrzbiety, trójpalczasty i zielonosiwy, cietrzew oraz głuszec. Dla tego ostatniego Puszcza jest jedną z ostatnich naturalnych ostoi w Europie. Ponadto, na terenie tym występują prawie wszystkie gatunki krajowych płazów i gadów. W wodach puszczańskich żuje ok. 30 gatunków ryb. Najcenniejsze przyrodniczo miejsca objęte zostały ochroną rezerwatową np. Kuriańskie Bagno, Perkuć, Mały Borek, Swarożyn, Kozi Rynek.

 

Czarna Hańcza w okolicy Mikaszówki
Śluza Paniewo
Kanał Augustowski koło Czarnego Brodu
Kanał Augustowski


Obszar ten należy do jednego z najbardziej atrakcyjnych turystycznie regionów Polski. Tu przebiegają prawie wszystkie szlaki kajakowe Suwalszczyzny – rzekami Rospudą, Czarną Hańczą, Blizną i Marychą. Dostępny kajakarzom jest również wybudowany w latach 1824 – 1839 Kanał Augustowski – zabytek architektury wodnej, słynny w Europie. Stanowi on drogę wodną łączącą Biebrzę z Niemnem o długości 102 km (w tym ok. 80 km w granicach Polski). Turystów przyciągają w to miejsce także liczne, malownicze jeziora, takie jak: Necko, Rospuda, Białe, Studzieniczne, Sajno, Serwy, Mikłaszewo i Płaskie. Stolica Obszaru – miasto Augustów - to znane w kraju uzdrowisko, o sprzyjającym dla zdrowia mikroklimacie i udokumentowanym złożu Kolnica torfów borowinowych. Puszczańskie bogactwo runa leśnego, ostoje zwierzyny łownej, rezerwaty fauny i flory, czystość wód, a także zabytki i miejsca walk narodowowyzwoleńczych oraz liczne zakątki pejzażowe stanowią o atrakcyjności turystycznej i przyrodniczej tego Obszaru. (P. Tałałaj)

 

Zapraszamy do obejrzenia galerii zdjęć o Puszczy Augustowskiej autorstwa Romana Rogozińskiego.
 

Mapa Obszaru