ZIELONE WROTA

Zakres działania i kompetencje ministra środowiska

Naczelnym organem ochrony środowiska w Polsce jest obecnie Minister Środowiska.


Minister Środowiska, będąc członkiem Rady Ministrów, uczestniczy w prowadzeniu polityki wewnętrznej i zagranicznej RP nie zastrzeżonej dla innych organów państwowych i samorządu terytorialnego, w szczególności przez:

  • zapewnienie wykonywania ustaw,
  • wydawanie rozporządzeń i zarządzeń,
  • koordynowanie i kontrolę prac organów administracji rządowej,
  • inicjowanie i opracowywanie, w zakresie działu którym kieruje, polityki Rządu oraz
  • przedkładania w tym zakresie inicjatyw i odpowiednich projektów aktów normatywnych na posiedzenia Rady Ministrów,
  • realizację polityki ustalonej przez Radę Ministrów.

Zakres działania
Szczegółowy zakres działania Ministra Środowiska, zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o Radzie Ministrów, określony został w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Środowiska ( Dz. U. z 2007 r. Nr 216, poz. 1606 ).

 

Zgodnie z powyższą regulacją, Minister Środowiska kieruje działami administracji rządowej

 

  • gospodarka wodna
  • środowisko oraz

Dział gospodarka wodna obejmuje sprawy:

  • kształtowania, ochrony i racjonalnego wykorzystywania zasobów wodnych,
  • utrzymania śródlądowych wód powierzchniowych, stanowiących własność Skarbu Państwa wraz z infrastrukturą techniczną związaną z tymi wodami, obejmującą budowle oraz urządzenia wodne,
  • budowy, modernizacji oraz utrzymania śródlądowych dróg wodnych,
  • ochrony przeciwpowodziowej, w tym budowy, modernizacji oraz utrzymania urządzeń wodnych zabezpieczających przed powodzią oraz koordynacji przedsięwzięć służących osłonie i ochronie przeciwpowodziowej państwa,
  • funkcjonowania państwowej służby hydrologiczno - meteorologicznej i państwowej służby hydrologicznej, z wyłączeniem zagadnień monitoringu jakości wód podziemnych,
  • współpracy międzynarodowej na wodach granicznych w zakresie zadań należących do działu.

Dział środowisko obejmuje sprawy:

  • ochrony i kształtowania środowiska oraz racjonalnego wykorzystywania jego zasobów,
  • ochrony przyrody, w tym w parkach narodowych i krajobrazowych,
    rezerwatach przyrody, oraz ochrony gatunków roślin i zwierząt, prawem chronionych lasów, zwierzyny i innych tworów przyrody,
  • ogródków działkowych,
  • geologii,
  • gospodarki zasobami naturalnymi,
  • kontroli przestrzegania wymagań ochrony środowiska i badania stanu środowiska,
  • leśnictwa,
  • ochrony lasów i gruntów leśnych,
  • łowiectwa,
  • organizmów genetycznie zmodyfikowanych, z wyjątkiem spraw związanych z wydawaniem zezwoleń na wprowadzenie do obrotu żywności i środków farmaceutycznych.

W ramach wykonywanego zakresu działania Minister Środowiska:

  • ustala, w drodze obwieszczenia wykaz podległych mu jednostek organizacyjnych lub przez niego nadzorowanych,
  • kieruje, nadzoruje i kontroluje działalność podporządkowanych mu organów, urzędów i jednostek, w szczególności w tym zakresie:
    - tworzy i likwiduje jednostki organizacyjne,
    - powołuje i odwołuje kierowników jednostek organizacyjnych,
    - organizuje kontrolę sprawności działania, efektywności gospodarowania oraz przestrzegania prawa przez jednostki organizacyjne.
  • będąc dysponentem części 22 i 41 budżetu państwa sprawuje nadzór i kontrolę nad całością gospodarki finansowej podległych jednostek organizacyjnych i w tym celu, dokonuje okresowych ocen:
    - przebiegu wykonania zadań oraz dochodów i wydatków przez podległe im jednostki organizacyjne,
    - wykorzystania dotacji udzielonych z budżetu państwa,
    - realizacji innych zadań finansowanych z budżetu państwa,
    - podejmowania, w razie potrzeby, działań zmierzających do prawidłowego wykonania budżetu.


Ustawy szczególne z zakresu ochrony środowiska powołują też inne niż minister organy lub stanowisk lub urzędy działające na szczeblu centralnym.

 

Organy te lub osoby przeważnie znajdują się w strukturze resortu środowiska albo są organami podległymi lub nadzorowanymi przez Ministra Środowiska.

 

Bezpośrednio w strukturze ministerstwa funkcjonują:

  • Główny Geolog Kraju – ustawa Prawo geologiczne i górnicze stanowi, że centralnym organem administracji geologicznej jest wprawdzie minister właściwy do spraw środowiska, ale działający „przy pomocy” Głównego geologa Kraju, ustawa wymaga przy tym aby był on w randze sekretarza lub podsekretarza stanu w Ministerstwie Środowiska.
  • Główny Konserwator Przyrody – ustawa o ochronie przyrody nadaje mu status analogiczny co statusu Głównego Geologa Kraju.

Minister środowiska sprawuje nadzór nad:

  • działalnością Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej oraz Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej,
  • Prezesem Państwowej Agencji Atomistyki, Prezesem Wyższego Urzędu Górniczego,
  • działanością Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Państwowym Gospodarstwem Leśnym "Lasy Państwowe".

Jednostkami podległymi lub nadzorowanymi przez Ministra Środowiska są:

 

  • Jednostki Badawczo-rozwojowe:

- Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Warszawie,

- Państwowy Instytut Geologiczny w Warszawie,

- Instytut Ochrony Środowiska w Warszawie,

- Instytut Badawczy Leśnictwa w Warszawie,

- Instytut Ekologii terenów Uprzemysłowionych w Katowicach

 

  • Parki narodowe
  • Regionalne zarządy gospodarki wodnej
  • Inne:

- Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie,
- Państwowe Gospodarstwo Leśne „Lasy Państwowe”,
- Centrum Informacji o Środowisku w Warszawie,
- Biuro Gospodarki Wodnej w Warszawie,
- Biuro Nasiennictwa Leśnego w Warszawie,
- Centralny Ośrodek Doskonalenia Kadr Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Dębem.

 


Obecnie przy Ministrze Środowiska działa ponadto kilkanaście różnych rad i komisji będących jego organami doradczymi.

Część z nich działa na podstawie ustaw, inne utworzone zostały na podstawie ogólnych organizacyjnych kompetencji Ministra.

 

Są to:
- Komisja Dokumentacji Geologiczno-Inżynierskich
- Komisja Dokumentacji Hydrogeologicznych
- Komisja ds. Organizmów Genetycznie Zmodyfikowanych
- Komisja Nagród przyznawanych za szczególne osiągnięcia naukowo-badawcze w zakresie ochrony, kształtowania i użytkowania środowiska oraz jego zasobów
- Komisja Opracowań Kartograficznych
- Komisja Zasobów Kopalin
- Krajowa Komisja ds. Ocen Oddziaływania na Środowisko
- Krajowa Rada Gospodarki Wodnej
- Państwowa Rada Ochrony Przyrody
- Państwowa Rada Ochrony Środowiska
- Rada Geologiczna
- Rada Leśnictwa

 

Aktualizacja: kwiecień 2008