ZIELONE WROTA

OCK Dolina Błędzianki

Najmniejszy w województwie podlaskim obszar ochrony krajobrazu o powierzchni 3 550 ha. Obejmuje górny odcinek rzeki Błędzianki i kilka jezior rynnowych ciągnących się pasem od Filipowa do Przerośli. Odznacza się urozmaiconą rzeźbą terenu oraz wysokimi walorami turystycznymi i rekreacyjnymi. Od wschodu sąsiaduje z Suwalskim Parkiem Krajobrazowym, a od południa graniczy z OCK Doliny Rospudy.


Rzeka Błędzianka, od której pochodzi nazwa obszaru, wchodzi w skład dorzecza Pregoły. Wypływa poza granicami OCK - z okolic wsi Wersele. Długość rzeki to ok 90 km. Pierwsze 25 km Błędzianka płynie przez Polskę, po czym w Puszczy Rominckiej przekracza granicę państwa wpływając na terytorium Rosji. Tam (zwana również Krasnaja) ostatecznie wpada do Pissy pod Gusiewem. W obrębie rozpatrywanego obszaru chronionego krajobrazu Błędzianka pokonuje tylko kilkanaście km w swoim górnym biegu. Na całej niemal długości rzeka ma podobny przełomowy charakter, z bystrym nurtem, krętym biegiem, stromymi brzegami, przypominającymi często wąwozy, oraz z dużą ilością zatopionych kamieni. Wszystko to nadaje jej charakter górskiego potoku. Dzięki temu oraz czystej wodzie żyją tu m. in. pstrągi i lipienie. Błędzianka opuszcza obszar chronionego krajobrazu na granicy województw podlaskiego i warmińsko-mazurskiego w pobliżu słynnych Stańczyków, gdzie znajdują się nad jej doliną, wybudowane w początku XX w., wiadukty kolejowe o wysokości 36 m. Są one  jedną z największych atrakcji turystycznych Suwlaszczyzny.

 

Dolina Błędzianki

Błędzianka

 

Walory rekreacyjne OCK Doliny Błędzianki to również ciąg malowniczych jezior tworzących rynnę przeroślańską: jez. Białe Filipowskie, jez. Przystajne, jez. Krzywe, jez. Kościelne i jez. Boczne. Największe z nich - jezioro Białe Filipowskie powierzchni około 130 ha posiada wysokie i strome brzegi. Należy do rzadkich w Polsce jezior typu sielawowego. Objęte jest programem reintrodukcji troci jeziornej i innych rzadkich gatunków ryb. Czysta woda zapewnia wysoką przejrzystość toni do 6m, która mieni się pięknymi kolorami od seledynowego po ciemnozielony. Dno przybrzeżne jest piaszczyste lub żwirowe, zatoki zamulone i porośnięte szuwarami. Nad jeziorem znajduje się dużo wspaniałych miejsc do kąpieli. Brzeg wschodni pokrywają miejscami lasy, zachodni otoczony jest polami.  Jezioro Boczne to także zbiornik rynnowy, głęboki, typu oligotroficzno-mezotroficznego z ubogą roślinnością. Wodę ma czystą ale słabo przejrzystą. Do 1945 r. wzdłuż północnego krańca jeziora biegła granica polsko-pruska. Na wschodnich brzegach jeziora występują liczne głazy narzutowe.

Zaciszne plaże, czyste powietrze i jeziora, miejsca zachęcające do spacerów, wędkowania i przejażdżek konnych oraz sielski pejzaż - to wszystko stanowi o atrakcyjności OCK Doliny Błędzianki. Z walorów kulturowych należy wymienić wolnostojącą zabytkową dzwonnicę z 1923 r. w Przerośli przy kościele parafialnym p.w. Narodzenia Najświętszej Marii Panny. 

(P.Tałałaj)

 

Mapa obszaru: