ZIELONE WROTA

Podstawowe definicje i kryteria oceny hałasu

Dźwięki (hałasy) to sygnały dochodzące z otoczenia i rejestrowane organem słuchu. Fizycznym nośnikiem tych sygnałów są fale akustyczne rozchodzące się w powietrzu. Podstawowe zaś parametry opisujące fale akustyczne to ciśnienie akustyczne i częstotliwość drgań (liczba zmian ciśnienia w ciągu 1 sekundy).


Ucho ludzkie odbiera dźwięki charakteryzujące się zarówno niskimi ciśnieniami akustycznymi, jak też wysokimi. Posługiwanie się tak rozległym zakresem ciśnień w badaniach klimatu akustycznego byłoby bardzo uciążliwe.

Dlatego też wprowadzono logarytmiczną skalę oceny ciśnień akustycznych i związane z tym pojęcie poziomu dźwięku (L), którego jednostką jest bel [B], a w praktyce jednostka pokrewna decybel [dB].


Większość hałasów w środowisku (w tym hałas drogowy) charakteryzuje się zmiennymi poziomami w czasie. Do oceny tego typu zjawisk akustycznych wprowadzono wskaźnik - poziom równoważny Leq, który w wielkim przybliżeniu oznacza uśrednianie zmiennego ciśnienia akustycznego w danym czasie obserwacji.


Poziom równoważny jest podstawowym i jedynym normowanym parametrem liczbowego opisu klimatu akustycznego.


Klimat akustyczny w środowisku oceniany może być zarówno subiektywnie (głównie na podstawie ankiet), jak też na podstawie zmierzonych wartości poziomów dźwięku.

 

Przeprowadzone badania wpływu hałasu komunikacyjnego na mieszkańców budynków, narażonych na bardzo wysokie poziomy (powyżej 70 dB) wskazują na występowanie istotnych zagrożeń zdrowotnych. Badania krajowe, jak też zagraniczne wskazują na ogólną tendencję wyraźnego wzrostu negatywnej oceny hałasu komunikacyjnego przez mieszkańców, już po przekroczeniu poziomu LAeq = 55 dB w dzień. Wzrostowi poziomu hałasu o 10 dB (od 55 do 65 dB) towarzyszy wzrost (o 30 do 40 %) liczby ludności oceniającej warunki akustyczne w mieszkaniach jako uciążliwe. Jeśli poziom równoważny dźwięku A hałasu na zewnątrz budynku przekracza wartość 60 dB w ciągu dnia i 50 dB w nocy, to prawie 50 % badanych mieszkańców skarży się na zakłócenia snu, u 40 % badanych obserwuje się objawy wskazujące na nerwicę serca, a ponad 15 % osób wskazuje na objawy zmęczenia i wyczerpania.


Subiektywne badania hałasu skorelowane z pomiarami pozwoliły Państwowemu Zakładowi Higieny (PZH) przedstawić skalę ocen uciążliwości w odniesieniu do hałasu komunikacyjnego.

 

Skala ocen (PZH):

  • mała uciążliwość hałasu           LAeq < 52 dB
  • średnia uciążliwość         52 ≤ LAeq ≤ 62 dB
  • duża uciążliwość             63 ≤ LAeq ≤ 70 dB
  • bardzo duża uciążliwość          LAeq > 70 dB

W procesie ocen stanu akustycznego (w aspekcie hałasu komunikacyjnego) powszechnie wykorzystuje się także skalę pomocniczą, w stosunku do kryteriów wynikających z przepisów prawnych, mówiącą o komforcie akustycznym.

 

Komfort akustyczny a zagrożenie hałasem

 

Poziom hałasu

LAeq [dB]

Poziom hałasu

LAeq [dB]

Opis warunków

pora dzienna

pora nocna

pełny komfort akustyczny < 50 <40
przecietne warunki akustyczne 50 -60 40-50
przeciętne zagrożenie hałasem 60-70 50-60
wysokie zagrożenie hałasem > 70 >60

 

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) opublikowała w 1993 r. zalecenie dotyczące ochrony ludności przed hałasem. Zgodnie z tym zaleceniem równoważny poziom dźwięku A na zewnątrz budynku nie powinien przekraczać 55 dB w dzień i 45 dB w nocy. Przy takim hałasie w otoczeniu budynku możliwe jest utrzymanie właściwych warunków akustycznych w pomieszczeniach, przy uchylonych lub okresowo otwieranych oknach