ZIELONE WROTA

rezerwat GÓRA USZEŚCIE

Rezerwat florystyczny chroniący roślinność kserotermiczną. Obejmuje dwa najwyższe wzniesienia morenowe na Wysoczyźnie Drohickiej: Duże Uszeście (204 m n.p.m.) i Małe Uszeście (174 m n.p.m.). Obok muraw występują tu bór mieszany i ciepłolubny las mieszany.



Powierzchnia (ha): 12,06

 

Rok utworzenia: 1985

 

Powstały na podstawie aktu:
Zarządzenie MLiPD z 11.04.1985 r. (M.P. Nr 7, poz. 60)

 

Cel ochrony:
Zachowanie roślinności kserotermicznej zawierającej w swym składzie szereg gatunków rzadkich i chronionych.

 

Opis:
Typ rezerwatu: stepowy
Położony na terenie Leśnictwa Sutno Nadleśnictwa Nurzec - w gminie Mielnik. Powierzchnia rezerwatu 12,06 ha. Celem rezerwatu jest ochrona roślinności kserotermicznej zawierającej w swym składzie szereg gatunków rzadkich i podlegających ochronie prawnej. Rezerwat obejmuje dwa pagórki morenowe o stromych zboczach, tzw. Duże i Małe Uszeście znajdujące się na północnym obrzeżu wsi Mielnik. Są to najwyższe wyniesienia na terenie Wysoczyzny. Drohickiej. Duże Uszeście osiąga 204 m n.p.m., Małe Uszeście - 174 m n.p.m. Wyniesienia te leżą w ciągu moren czołowych stadiału Warty, zwanego też stadiałem Mazowiecko-Podlaskim zlodowacenia środkowo-polskiego. Wyniesienia morenowe zbudowane są z piasków i żwirów z głazami, przewarstwione gliną zwałową. Utwory te pokrywają niezbyt grubą warstwą płytko zalegające tu skały kredowe. Na jednym z dwu wyniesień kredowych o charakterze wychodni skał kredowych lub porwarku kredowego, osiągającego wysokość 160 m n.p.m. został spiętrzony materiał morenowy budujący górę Uszeście. Gleba na obrzeżu południowo-wschodnim w części podszczytowej wyniesienia ma charakter pararędziny inicjalnej wytworzonej z utworu piaszczysto-pyłastego pochodze­nia lodowcowego z domieszką otoczaków kredowych. W środkowej części zbocza południowo-wschodniego o nachyleniu 38° i w części szczytowej małego Usześcia, gleba ma charakter pararędziny brunatnej wykształconej z piasków podścielonych żwirem. W dolnej części wschodniego zbocza o nachyleniu 8° występuje gleba brunatna wyługowana wytworzona z piasku słabogliniastego. Gleby rezerwatu odznaczają się małą wilgotnością, korzystają bowiem wyłącznie z wód opadowych. Opady atmosferyczne są tu dość niskie. Średnia roczna suma opadów za lata 1948-1967 dla Siemiatycz wynosi 558 mm. Mała wilgotność gleb powoduje szybkie jej nagrzewanie się.

 

Na stokach połu­dniowych w miejscach otwartych, przy słonecznej pogodzie temperatura powierzchni gleby osiąga niekiedy 78°C. Sprzyja to rozwojowi roślinności kserotermicznej zawierającej w swym składzie wiele rzadkich gatunków zarówno roślin naczyniowych, jak i mszaków. Szczytowe części Dużego i Małego Usześcia oraz znaczną część południowego stoku Małego Usześcia zajmują bogate florystycznie zbiorowiska muraw kserotermicznych poprzedzielane różnej wielkości płatami kserotermicznych krzewiastych zarośli. W murawach kserotermicznych dominują trawy: strzęplica nadobna Koeleria gracilis, kłosownica pierzasta Brachypodium pinnatum i tymotka Boehmera Phleum boehmeri. Licznie występuje też poziomka twardawa Fragaria viridis, goździk kartuzek Dianthus cartusianorurn, macierzanka piaskowa Tlzymus serpyllum, pięciornik piaskowy Potehtilla arenaria, przelot pospolity Anthyllis vulneraria, czosnek skalny Allium montanum. Stosunkowo nieliczną domieszkę stanowią też rzadkie gatunki roślin, jak aster gawędka Aster amellus, gorysz siny Peucedanum cervaria, głowienka wielkokwiatowa Prunetla grandifTora, dzwonek boloński Campanula bononiensis, przetacznik pagórkowy Veronica teucrium oraz podlegające ochronie gatunkowej wężymord stepowy Scorzonera purpurea, sasanka łąkowa Pulsatilla pratensis, sasanka otwarta P. patens, goryczka krzyżowa Gentiana cruciatcz, pluskwica europejska Cimicifuga europaea, ostrołódka kosmata Oxytropis pilosa. Wśród kserotermicznych zarośli krzewiastych złożonych głównie z tarniny Prunus spinosa z domieszką derenia świdwy Cornus sanguinea spotyka się m. in. wykę grochowatą Vicia pisiformis i szereg gatunków występujących również w kserotermicznych murawach.

 

Środkowe i dolne części zboczy zajmują zbiorowiska leśne reprezentujące zespół boru mieszanego i ciepłolubnego lasu mieszanego. Drzewostan tworzy tu sosna z pojedynczymi dębami i osikami. Niewielką, pojedynczą domieszkę w drzewostanie i podszycie stanowią też grab i lipa drobnolistna. W podszycie występują: jałowiec, dereń świdwa, rzadziej leszczyna, trzmielina brodawkowata i zwyczajna, szakłak pospolity, wiąz zwyczajny w odmianie korkowej i inne. W runie występuje licznie kostrzewa owcza Festuca ovina, mietlica pospolita Agrostis vulgaris oraz gatunki murawowe, jak macierzanka piaskowa, goździk kropkowany Dianthus deltoides, jastrzębiec kosmaczek Hieracium pilosella i inne. Fauna rezerwatu jest jeszcze zupełnie niezbadana. Należy sądzić, że jest ona interesująca. Dotyczy to szczególnie stawonogów. Obecnie na terenie rezerwatu obserwuje się ekspansję roślinności leśnej. Przejawia się to we wkraczaniu drzew i krzewów do zbiorowisk muraw kserotermicznych, co powoduje ocienienie gleby i zanikanie bardziej światłożądnych gatunków. Wymaga to odpowied­nich zabiegów polegających na usuwaniu ze zbiorowisk kserotermicznych pojawiającego się samosiewu drzew i krzewów.

 

Gmina, do której należy obiekt:
Mielnik