ZIELONE WROTA

rezerwat DOLINA WALICZÓWKI

Rezerwat florystyczny położony w dolinie rz. Waliczówka w Puszczy Białowieskiej. Odznacza się wysokim stopniem naturalności zbiorowisk leśnych oraz obecnością rzadkich, dobrze zachowanych, śródleśnych turzycowisk.


Powierzchnia (ha): 44,75

 

Rok utworzenia: 1995

 

Powstały na podstawie aktu:
Zarządzenie MOŚZNiL z 27.06.1995 r. (M.P. z Nr 33, poz. 392)

 

Cel ochrony:
Zachowanie odznaczających się wysokim stopniem naturalności zbiorowisk leśnych oraz zbiorowisk roślinności nieleśnej obejmujących zespoły turzycowe występujące w strefie źródliskowej strumienia Waliczówka.

 

Opis:
typ rezerwatu: florystyczny

 

Gmina, do której należy obiekt:
Narewka

 

Mapa i położenie obiektu:

 

 


 

Plan ochrony przyrody (na pds. danych Biuletynu Informacji Publicznej UW Białystok):


 

ROZPORZĄDZENIE NR 23/03

WOJEWODY PODLASKIEGO

z dnia 23 lipca 2003 r.

w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody "Dolina Waliczówki".

 

Na podstawie art. 13 a ust. 6 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079, Nr 100, poz. 1085, Nr 110, poz. 1189 i Nr 145, poz. 1623, z 2002 r. Nr 130, poz. 1112 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 717) zarządza się, co następuje:

 

§ 1. 1. Ustanawia się plan ochrony dla rezerwatu przyrody "Dolina Waliczówki" zwany dalej "Planem ochrony".

2. Treść planu ochrony zawiera załącznik nr 1 do rozporządzenia.

3. Lokalizację rezerwatu przyrody przedstawia mapa stanowiąca załącznik nr 2 do rozporządzenia.

 

§ 2. Plan ochrony obowiązuje do dnia 31 grudnia 2022 r.

 

§ 3. Nadzór nad wykonaniem rozporządzenia powierza się Wojewódzkiemu Konserwatorowi Przyrody.

 

§ 4. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie czternastu dni od dnia jego ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego.

 

 

 

Wojewoda Podlaski

Marek Strzaliński

Załącznik nr 1

 

do rozporządzenia Nr 23/03 Wojewody Podlaskiego z dnia 23.07.03

 

Plan ochrony dla rezerwatu przyrody "Dolina Waliczówki"

 

Rozdział 1

Dane ogólne

 

§ 1. Podstawą prawną ustanowienia ochrony rezerwatowej stanowi:

 

1) zarządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 27 czerwca 1995 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (M. P. Nr 33, poz. 404 );

2) obwieszczenie Wojewody Podlaskiego z dnia 16 stycznia 2002 r. w sprawie ogłoszenia wykazu rezerwatów utworzonych do dnia 31 grudnia 1998 r. (Dz. Urz. Woj. Podl. Nr 2, poz.39);

3) decyzja Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 20 maja 1998 r znak: OPOC.4124 r-biał/16/98 wstrzymująca do odwołania wszelkie cięcia pielęgnacyjne w drzewostanach będących w drugiej klasie wieku i starszych w rezerwatach przyrody położonych na obszarze Puszczy Białowieskiej.

 

 

§ 2. 1. Powierzchnia rezerwatu wynosi 44,75 ha, z tego:

 

1) leśna zalesiona- 35,91 ha;

2) leśna związana z gospodarką leśna - 0,98 ha;

3) nieleśna - 7,86 ha.

2. Rezerwat jest położony:

1) wg podziału administracyjnego Polski w województwie podlaskim, powiecie hajnowskim, gminie Narewka;

 

2) wg podziału przyrodniczo - geograficznego Polski rezerwat położony jest na obszarze mezoregionie Równiny Bielskiej, makroregionie Niziny Północno - Podlaskiej, podprowincji Wysoczyzny Podlasko Białoruskiej, prowincji Niżu Zachodnio - rosyjskiego;

 

3) wg regionalizacji przyrodniczo - leśnej rezerwat położony jest w II Mazursko - Podlaskiej krainie przyrodniczo - leśnej, dzielnicy Puszczy Białowieskiej.

 

3. W granicach rezerwatu znajduje się zwarty kompleks leśny, obejmujący oddziały: 772Acz, 773Acz, 768Dcz, 773Bcz, 769Ccz, 769Dcz, 770Ccz, 770Bcz, 770Dcz, 771Acz.

 

§ 3. Grunty rezerwatu stanowią własność Skarbu Państwa, będące w zarządzie Nadleśnictwa Browsk.

Rozdział 2

Charakterystyka i diagnoza stanu przyrody

 

§ 4. Gleby leśne rezerwatu:

1) brunatna - typowa (BRt) - -0,11 ha;

2) płowa brunatna - (Pbr) - 1,66 ha;

3) rdzawa brunatna - (RDbr) - 0,59 ha;

4) opadowo-glejowa właściwa (Ogw) - 0,12 ha;

5) czarna ziemia murszowata (CZm) - 1,19 ha;

6) czarna ziemia glejowa (CZg) - 0,03 ha;

7) płowa opadowo-glejowa (Pog) - 0,55 ha;

8) brunatna oglejona (BRg) - 1,95 ha;

9) glejobielicowa właściwa (GBw) - 1,58 ha;

10) mineralno - murszowa (MRmm) - 15,69 ha;

11) murszowata - właściwa (MRw) - 12,35 ha;

12) mułowa właściwa (MŁw) - 6,49;

13) torfowa torfowisk niskich (Tu) - 0,06 ha;

14) torfowo-murszowa (Mł) - 2,38 ha.

§ 5. Siedliska przyrodnicze:

1) Typy siedliskowe: Lśw - 2,60 ha, Lw - 0,51 ha, LMw - 3,58 ha, Olj - 29,22 ha;

2) Zespoły roślinne lasu:

a) Circaeo - Alnetum - 30,03 ha;

b) Alnus - Urtica (Fraxino - Ulmetum) - 3,71 ha;

c) Betula - Stellaria (Tilio - Carpinetum stachyetosum) - 3,31 ha;

d) Melitti - Carpinetum - 0,59 ha;

e) Querco - Piceetum - 0,98 ha;

f) Betula - Anemone (Tilio - Carpinetum calamagrostietosum) - 0,36 ha.

g) zbiorowisko turzycowe - 6,49 ha.

3) Powierzchnie drzewostanów według klas wieku: III - 3,50 ha, IV - 6,65 ha, V - 17,92 ha, VI - 1,15 ha.

4) Powierzchnie drzewostanów według gatunków panujących: So - 0,71 ha, Św - 5,74 ha, Db - 0,51 ha, Ol - 29,22 ha.

§ 6. W rezerwacie występuje siedlisko przyrodnicze - Tilio Carpinetum stachyetosum o powierzchni 3,31 ha, Tilio Carpinetum o powierzchni 0,36 ha oraz Circaeo - Alnetum o powierzchni 30,03 ha wymienione w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 sierpnia 2001 r. w sprawie określenia rodzaju siedlisk przyrodniczych podlegających ochronie (Dz. U. Nr 92, poz. 1029).

 

§ 7. Rośliny chronione występujące w rezerwacie przedstawia tabela:

 

Lp.

Nazwa gatunkowa (polska i łacińska )

Liczebność

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

11.

12.

13.

14.

15.

16.

17.

18.

19.

20.

21.

Kopytnik pospolity Asarum europaeum .

Mochwian błotny Aulacomnium palustre .

Calliergonella cuspidata .

Drabik drzewkowaty Climatium dendroides .

Kukułka krwista Dactylorhiza incarnata *

Kukułka plamista Dactylorhiza maculata *

Kukułka szerokolistna Dactylorhiza majalis *

Wawrzynek wilczełyko Daphne mezereum *

Bluszcz pospolity Hedera helix *

Konwalia majowa Convallaria majalis .

Sierpowiec błyszczący Drepanocladus revolvens .

Kruszyna pospolita Frangula alnus .

Przytulia wonna Galium odoratum .

Przylaszczka pospolita Hepatica nobilis .

Miodownik melisowaty Melittis melissophyllum .

Tujowiec tamaryszkowaty Thuidium tamariscinum .

Kalina koralowa Viburnum opulus .

Kruszczyk błotny Epipactis palustris *

Epipactis helleborine Kruszczyk szerokolistny *

Widłak jałowcowaty Lycopodium annotinum *

Gnieźnik leśny Neottia nidus - avis *

częsty

nieliczny

sporadyczny

nieliczny

sporadyczny

sporadyczny

sporadyczny

nieliczny

sporadyczny

liczny

nieliczny

liczny

liczny

częsty

nieliczny

sporadyczny

nieliczny

sporadyczny

sporadyczny

częsty

sporadyczny

* - gatunki objęte ochroną ścisłą

. - gatunki objęte ochroną częściową

 

 

§ 8. Gatunki zwierząt występujące w rezerwacie:

 

Na terenie rezerwatu oraz w niedalekim sąsiedztwie stwierdzono występowanie 9609 gatunków zwierząt, w tym: owadów - 9609, ssaków - 58, ptaków - 250, płazów - 12, gadów - 7. Z chronionych ssaków występują: ryjówki (Sorex sp.), zając bielak (Lepus timidus varronis), wiewiórka (Sciurus vulgaris), smużka (Sicista betulina), wilk (Canis lupus), ryś (Lynx lynx), gronostaj (Mustela erminea), łasica (Mustela nivalis), żubr (Bison bonasus).

 

 

Rozdział 3

Cele ochrony

 

§ 9. Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych zespołów roślinności turzycowej, występujących w strefie źródliskowej strumienia leśnego oraz lasu łęgowego o charakterze naturalnym.

 

Rozdział 4

Obszar ochrony częściowej

 

§ 10. Obszar ochrony częściowej obejmuje teren całego rezerwatu, o powierzchni 44,75 ha.

Rozdział 5

Program działań ochronnych

 

§ 11. Program działań ochronnych w ochronie częściowej w ekosystemie leśnym obejmuje:

 

1) diagnozowanie zagrożeń ekosystemów leśnych spowodowanych wpływem czynników zewnętrznych, mogących spowodować zaburzenie przebiegu procesów naturalnych w ekosystemie lub zagrożeń trwałości ekosystemów;

2) zwiększenie odporności ekosystemów leśnych poprzez zachowanie lub przywrócenie właściwego składu gatunkowego drzewostanów zgodnie z siedliskiem, struktury wiekowej i pionowej;

3) ochronę przed szkodami powodowanymi przez czynniki zewnętrzne;

4) ochronę i przywracanie bioróżnorodności biologicznej ekosystemów;

5) ochronę przed szkodnictwem.

 

§ 12. Program działań ochronnych w ochronie częściowej w ekosystemach nieleśnych obejmuje:

1) przeciwdziałanie zarastaniu drzew i krzewów obszarów najcenniejszych przyrodniczo i krajobrazowo;

2) wykaszanie okresowe lub częściowe wybranych powierzchni;

3)ochrona stosunków wodnych.

 

Rozdział 6

Sposoby eliminacji i minimalizacji zagrożeń dla przyrody

§ 13. Sposoby eliminacji i minimalizacji zagrożeń dla przyrody przedstawia poniższa tabela:

 

Lp.

Zagrożenia

Sposoby eliminacji i minimalizacji zagrożeń

Kto realizuje

1.

czynniki klimatyczne występujące w ekstremalnym nasileniu

prowadzenie zabiegów hodowlano-pielęgnacyjnych prowadzących do wzbogacenia różnorodności gatunkowej i struktury pionowej

zgodnej z siedliskiem, zwłaszcza w młodych drzewostanach jednogatunkowych pochodzenia sztucznego.

Nadleśniczy

2.

Zakłócanie stosunków wodnych

zaniechanie działań mogących skutkować negatywnymi zmianami warunków wodnych

Nadleśniczy

3.

zgryzanie nalotów i podrostów przez zwierzynę płową

zabezpieczyć

Nadleśniczy

 

Rozdział 7

Obszary i sposoby ich udostępnienia dla celów naukowych, dydaktycznych, edukacyjnych, turystycznych i rekreacyjnych

 

§ 14. Obszary i sposoby ich udostępnienia dla celów naukowych, edukacyjnych przedstawia tabela:

 

Lp.

Cel udostępniania

Obszar udostępniania

Sposób udostępniania

Kto realizuje

1.

naukowy

obszar rezerwatu

zgoda na wejście

Wojewoda Podlaski

2.

edukacyjny

obszar rezerwatu

zgoda na wejście

Wojewoda Podlaski

Rezerwat jest mało atrakcyjny turystycznie (słaba sieć dróg leśnych, zbiorowiska z niską odpornością na presję turystyczną), dlatego też nie jest udostępniony turystom.

Rozdział 8

Opis sposobów ochrony czynnej

§ 15. 1. Ochrona ekosystemów leśnych polegać będzie na:

 

1) monitorowaniu stanu ekosystemów i efektów prowadzonych działań;

2) prowadzeniu odnowień pow. czasowo pozbawionych drzewostanów;

3) prowadzeniu uzupełnień i poprawek w istniejących uprawach zapewniających zachowanie i przywrócenie naturalnego charakteru drzewostanów oraz trwałości zasobów przyrodniczych;

4) prowadzeniu pielęgnacji odnowień;

5) wykonywaniu cięć pielęgnacyjno-hodowlanych o charakterze czyszczeń wczesnych (CW) czyszczeń późnych (CP);

6) prowadzeniu działań mających na celu ochronę ekosystemów leśnych przed szkodliwym wpływem czynników biotycznych, w tym:

a) prognozowaniu zmian liczebności owadów zagrażających trwałości drzewostanów (wykładanie pułapek wabiących, wyszukiwanie stadiów zimujących w ściółce);

b) przeciwdziałaniu nadmiernemu rozwojowi owadów poprzez usuwanie drzew opanowanych;

c) pozostawianiu martwych drzew;

d) prowadzeniu działań na rzecz ochrony drapieżnej i pasożytniczej entomofauny;

e) stosowaniu zabezpieczeń poprzez ogrodzenie najcenniejszych drzewostanów lub ich części które wymagają czasowej ochrony przed szkodliwym wpływem zwierząt.

7) prowadzeniu działań organizacyjno - technicznych minimalizujących negatywny wpływ udostępniania rezerwatu.

 

2. Przy planowaniu i wykonywaniu zadań z zakresu ochrony czynnej należy uwzględnić pielęgnację drzewostanów poprzez regulację składu gatunkowego zgodnie z siedliskiem:

 

Typ siedliskowy lasu

Typ siedliskowy lasu

Warianty składów gatunkowych

W poszczególnych fazach rozwojowych

Faza

inicjalna

Faza

optymalna

Faza

terminalna

Las mieszany wilgotny

Querco-Picectum

Db 40-60

Św 20-30

Ol 10-20

Lp+Kl 5-15

Gb+Bu 5-15

Iwa+Os 10-20

So 5-10

Db 20-40

Św20-40

Ol 5-10

Lp+Kl 10-30

Gb+Bu 5-10

Iwa+Os 5-10

So do 5

Js+Wz 5-10

Db 20-40

Św 10-40

Ol 5-10

Lp 5-20

Kl 10-20

Gb 10-20

Js+Wz 5-10

So do 5

Las świeży

Melitti-Carpinetum

Db 50-70

Śo 30-50

Lp 5-10

Bu+Os 5-10

Gb do 5

Db 40-70

Śo 20-40

Lp 5-10

Kl 5-10

Bu+Gb+Gb 5-10

Db 30-60

Lp 5-10

Kl 5-10

Gb 5-10

So 10-30

 

Tilio-Carpinetum

stachyetosum

Db 40-50

Js 20-30

Św 5-10

Ol 5-10

Lp 20-30

Kl 5-10

Wz 5-10

Gb 5-10

Bu+Os 5-10

Db 20-40

Js 10-30

Św 5-10

Wz do 5

Ol do 5

Lp 10-30

Kl 5-20

Gb 10-20

Bu+Os 5-10

Iwa do 5

 

Db 10-40

Św do 5

Js 5-20

Lp 10-30

Kl 5-20

Gb 5-30

Wz do 5

Las wilgotny

Fraxino - Ulnetum

Db 5-10

Św do 5

Ol 40-60

Wz 20-30

Js 20-30

Db 5-10

Św do5

Ol 30-60

Wz 30-50

Jś 10-30

Db do 5

Św do 5

Ol 20-50

Wz 30-50

Jś 5-10

Oles

Circaeo - Alnetum

Czrm 5-10

Ol 50-60

Js 30-40

Db+Lp+Kl 10-20

Wz 5-10

Iwa 5-10

Rn+Os 5-10

Czrm do 5

Jś 30-60

Ol 40-70

Db+Lp+Kl 5-10

Gb 5-10

Os+Bu 5-10

Wz do 5

Iwa do 5

Ol 30-60

Js 20-60

Db+Lp+Kl 5-10

Wz do 5

Gb do 5

Czrm do 5

 

 

§ 16. Ochrona gatunków roślin dziko występujących i ich siedlisk polegać będzie na:

1) ochronie środowisk bytowania;

2) ochronie informacji o lokalizacji miejsc występowania gatunków chronionych i rzadkich;

3) przeciwdziałaniu wprowadzaniu obcych gatunków roślin;

4) modyfikowaniu warunków środowiska bytowania pod kątem gatunków szczególnej troski;

5) monitorowaniu populacji wybranych grup gatunków.

 

 

§ 17. Ochrona gatunków zwierząt dziko występujących i ich ostoi polegać będzie na:

1) ochronie środowisk bytowania;

2) modyfikowaniu warunków środowiska bytowania pod kątem gatunków szczególnej troski;

3) regulacji liczebności populacji;

4) ochronie informacji o lokalizacji miejsc występowania gatunków chronionych i rzadkich.

Rozdział 9

Ustalenia do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

 

§ 18. Utrzymać dotychczasowe przeznaczenie terenu przylegającego do rezerwatu, tj. jako tereny leśne.

Rozdział 10

Zadania ochronne oraz sposoby ich wykorzystania

 

§ 19. Plan zabiegów pielęgnacyjno - ochronnych przedstawia tabela:

 

Lp.

Zadanie ochronne

Lokalizacja

Powierzchnia manipulacyjna

(ha)

Jednostka realizująca

1.

kontrola stanu sanitarnego

770Ba, 770Da,

4,29

Nadleśniczy

2.

wykaszanie co 2 lata w celu zahamowania sukcesji wtórnej

768Da, 769Cb,

6,39

Nadleśniczy

3.

Bez zabiegów gospodarczo- ochronnych

768Db, 769Ca, 769Da, 770Bb, 770Bc, 770Ca, 770Cb, 771Aa, 772Aa, 773Aa, 773Ab, 773Ac, 773Ad, 773Ba, 773Bb, 773Bc

31,62

Nadleśniczy