ZIELONE WROTA

rezerwat BOBRUCZEK

Rezerwat faunistyczny chroniący miejsca bytowania boba. Powołany w czasach, kiedy gatunek ten nie był jeszcze tak liczny jak obecnie. Obejmuje niewielkie jeziorko w silnie zabagnionej dolinie strumienia, porośniętej szuwarem trzcinowym i zakrzaczeniami wierzbowymi. Miejsce bytowania innych rzadkich, chronionych roślin i zwierząt.


Powierzchnia (ha): 0,90

 

Rok utworzenia: 1962

 

Powstały na podstawie aktu:
Zarządzenie MLiPD z 12.12.1961 (M.P. z 1962 r. Nr 13, poz. 53)

 

Cel ochrony:
ochrona bobrów

 

Opis:
Typ rezerwatu: faunistyczny. Utworzony w celu ochrony bobra. Położony w województwie podlaskim, powiecie sejneńskim, w gminie Puńsk. Obejmuje niewielkie jezioro Bobruczek o pow. 0,90 ha położone ok. 150 m na południowy-zachód od drogi Szypliszki - Smolany i ok. 500 m na południowy-wschód od linii kolejowej Suwałki - Trakiszki. Jezioro położone w dorzeczu rzeki Niemen, zlewni rzeki Marychy - Czarna Hańcza. Zasilane jest przez dwa cieki. Odpływ zlokalizowany jest od strony południowo-wschodniej i łączy jezioro Bobruczek z jeziorem Boksze. W wyniku wieloletniej działalności bobrów wytworzyły się stałe rozlewiska, zalewiska i zastoiny wody. Obszar pomiędzy jeziorami jest prawie stale podtapiany i pocięty wieloma kanałami i norami wykopanymi przez bobry. Jezioro Bobruczek jest typowym jeziorem wytopiskowym, o słabo rozwiniętej linii brzegowej, porośniętej roślinnością szuwarową. Jezioro płytkie (max. głębokość 3,65 m) o pow. 1,32 ha o charakterze eutroficznym, zarastającym, o mulistym dnie. Woda z cieku łączącego jezioro Bobruczek i Boksze ma II kl. czystości. Rezerwat obejmuje tereny zatrofień, od strony lądu sa to podmokłe olsy Carici elongatae-Alnetum. Od strony jeziora roślinność zajmuje ruchome pło, utworzone z kłączy, korzeni, łodyg roślinności wodnej, błotnej i częściowo lądowej. W przyjeziornym obniżeniu terenu występują olsy Carici elongatae - Alnetum i łęg olszowy Circaeo - Alnetum. W miejscu wpływu rzeki Czarnej olsy wchodzą w kontakt przestrzenny z łęgami i tworzą fitocenozę o charakterze przejściowym między olsem, a łęgiem. W rezerwacie Bobruczek duży udział mają płaty fitocenozy Caricetum acutiformis, zajmujące miejsca silnie zatorfione. Fitocenoza ta ma charakter zwarty i występuje tuż za zbiorowiskiem szuwaru wysokiego i ma duży udział w zarastaniu i wypłycaniu jeziora. Fitocenoza Phragmitetum buduje pierwszy od wody pas szuwaru. Roślinność występuje bezpośrednio w wodzie na grubej warstwie zmineralizowanego podłoża organicznego. Jest to roslinność produkująca największą ilość biomasy z jednostki powierzchni. Fitocenoza Myriophyllo-Nupharetum graniczy od strony lądu ze zbiorowiskami związku Phragmition, a od strony lustra wody - z fitocenozami zanurzonych roślin naczyniowych, głównie zespołu Potametum natantis. Fitocenoza ta obejmuje pas obwodu całego jeziora, poza częścią północną, która zajmuje Hydrocharitetum morsus-ranae, także ma duży udział w zarastaniu i wypłycaniu jeziora. Fotocenoza Hydrocharitetum morsus - ranae zajmuje część północną jeziora, płytką, przy ujściu rzeki Czarnej do jeziora. Jest to zbiorowisko roślin wodnych, produkujących dużą ilość biomasy. Przy brzegu zbiornika spotykamy fitocenozę Potametum natantis, szczególnie w wypłyconych osadami dennymi zatokach, a także bliżej środka jeziora, gdzie od strony lądu graniczy z płatami Myriophyllo-Nupharetum. W rezerwacie tym występują najliczniej rośliny naczyniowe, a także mszaki i glony. Na podstawie zespołów roślinności możemy zakwalifikować zbiornik do jezior eutroficznych o zaawansowanym stopniu zarastania. Biorąc pod uwagę cel ochrony rezerwatu, jakim jest ochrona bobra Castor fiber L. skład florystyczny jeziora i zbiorowisk lądowych zapewnia odpowiednią dietę przez cały rok dla tego gatunku,a także penetracja środowiska, zgryzanie roślinności wodnej i brzegowej przez rodzinę bobrów w pewnym stopniu hamuje wzrost trofii jeziora. Ważnym elementem środowiska bobrów jest roslinność wodna, roślinność terenów podmokłych - turzycowiska oraz szuwary, a także ziołorośla. Spośród zespołów zaroślowych najważniejsze dla bobra są łozowiska i zarośla wierzbowo-łozowe,a spośród zespołów leśnych - ols i ols jesionowy, łęgi i grądy niskie. Skład roślinności wodnej oraz zespołów leśnych otaczających rezerwat stwarza właściwe warunki siedliskowe i pokarmowe bobra. Odpowiedni poziom lustra wody jest możliwy dzięki tamie bobrowej, piętrzącej wodę na rzece Marycha na odcinku miedzy jeziorem Bobruczek i jeziorem Boksze. Występują tu cztery gatunki podlegające całkowitej ochronie: kruszczyk błotny Epipactis palustris, kukułka szerokolistna Dactylorhiza majalis, grążel żółty Nuphar luteum, grzybień biały Nymphaea alba i jeden gatunek podlegający ochronie częściowej to kruszyna pospolita Frengula alnus Mill. Pod ochroną gatunkową w rezerwacie znajduje się: z ssaków: jeż wschodni, kret, bóbr europejski, wydra, wszystkie płazy, gady oraz wiekszość ptaków - wyjątek stanowią sroka, gawron, kormoran czarny - które chronione są od 15.03. do 30.06. Stanowiska bobra na rzece Marycha,w tym też przy jeziorze Bobruczek są jednymi z najstarszych na Suwalszczyźnie, dlatego też utrzymanie tam rezerwatu jest ważne ze względów historycznych i naukowych.

 

Gmina, do której należy obiekt:
Puńsk

 

Mapa i położenie obiektu: