PRZYRODA -> Rezerwaty

rezerwat SZELĄGÓWKA

Zachowanie w naturalnym stanie borów sosnowych występujących na rozległym polu wydmowym w widłach rzek Biebrzy i Narwi, w okolicach Tykocina.


Powierzchnia (ha): 62,04

 

Rok utworzenia: 1995

 

Powstały na podstawie aktu:
Zarządzenie MOŚZNiL z 27.06.1995 r. (M.P. z Nr 33, poz. 408)

 

Cel ochrony:
Zachowanie w naturalnym stanie borów sosnowych występujących na rozległym polu wydmowym w widłach rzek Biebrzy i Narwi.

 

Opis:
Typ rezerwatu: leśny.
Rezerwat o powierzchni 62 ha, położony w gminie Tykocin na terenie Nadleśnictwa Trzcianne, 8 kilometrów (w linii prostej) na północny zachód od Tykocina. Dojazd autobusem PKS do przystanku Krosno 2,5 km na południowy wschód od rezerwatu. Celem rezerwatu jest zachowanie borów sosnowych o naturalnym charakterze występujących na rozległym polu wydmowym, reprezentujących całą serię zbiorowisk leśnych charakterystycznych dla tego obszaru. Rezerwat obejmuje niewielki fragment rozległego kompleksu leśnego występującego na obszarze wydmowym w widłach rzek Biebrzy i Narwi. Teren rezerwatu odznacza się urozmaiconą rzeźbą, powodującą duże zróżnicowanie warunków ekologicznych i różnorodność szaty roślinnej. Występują tu wały wydmowe osiągające ponad 5 metrów wysokości względnej oraz podmokłe i miejscami zatorfione misy deflacyjne. Różnice wysokości na terenie rezerwatu wynoszą ponad 10 m. W wielu miejscach spotyka się tu na pewnej głębokości tzw. gleby pogrzebane, stanowiące dużą wartość naukową dla badań zmian klimatu w ciągu ostatnich 10 tysięcy lat. Na wyniesieniach vydmowych występuje bór brusznicowy Vaccinio vitis-idae­ae-Pinetum z drzewostanem sosnowym o dość małym zwarciu. W warstwie krzewów występują: jałowiec, brzoza brodowkowata, podrost sosny, rzadziej dąb. W runie głównymi składnikami są borówki: cźarna Vaccinium myrtillus, borówka brusznica V. vitis-idaea, wrzos Calluna vulgaris, pszeniec zwyczajny Melampyruin pratense, kostrzewa owcza Festuca ovina, rzadziej inne. W warstwie mchów dominują rokietnik pospolity Entodon schreberi i widłoząb falisty Dicranutn undulatum. Na południowych skłonach wydm w wielu miejscach w runie występują rośliny kserotermiczne, jak goździk piaskowy Dianthus arenariu.s, bodziszek krwisty Geraniurn sanguineum, traganek piaskowy Astragalus arenarius, sasanka łąkowa Pulsatilla pratensi.s i zbiorowisko upodabnia się do zespołu boru trzcinnikowo-sosnowego Calamagros­tio-Pinetum. Na północnych stokach wydm miejscami występuje specyficzna postać boru z dominacją w runie widłaka jałowcowatego Lycopodium annotinum. Miejsca płaskie między wydmami zajmuje bór ezernicowy Vaccinio myrtylli Pinetum z dominującą w runie borówką czarną z dużym udziałem trzęślicy modrej Molinia coerulea. Miejscami występuje też nielicznie bagno zwyczajne Leditm palustre i borówka bagienna Vaccinium uliginosum, a w warstwie mchów obok licznie występujących rokietnika pospolitego i gajnika lśniącego Hyloconium splendens spotyka się niewielkie kępki torfowca ostrolistnego Sphagnum nemoreum. Na północno-wschodnim i południowym obrzeżu rezerwatu poza strefą wydm występuje sosnowo- dębowy bór mieszany Pino-Quercetum. W drzewostanie złożonym głównie z sosny niewielką domieszkę stanowi dąb szypułkowy, a w warstwie krzewów rośnie dość licznie leszczyna Corylus avellana i trzmielina brodawkowata Evonymus verrucosa z niewielką domieszką brzozy brodawkowatej, jałowca pospolitego, jarzębiny. W runie obok borówki czarnej rosną dość licznie pszeniec zwyczajny, konwalia majowa Convallaria maialis, poziomka pospolita Fragaria vesca, orlica pospolita Pterżdium aguilinum, rzadziej inne. W warstwie mchów głównymi gatunkami są rokietnik pospolity, gajnik lśniący oraz merzyk pokrewny Mnium affine. Zespół ten zajmuje gleby wytworzone z drobnoziarnistych piasków pochodzenia rzecznego. Wśród roślin naczyniowych rezerwatu spotyka się 10 gatunków podlegających ochronie prawnej. Są to: widłak jałowcowaty Lycopodium annotinum, widłak goździsty L. clavatum, widłak spłaszczony Diphasium complanatum, sasanka łąkowa Pulsatilla prateNsis, sasanka otwarta P. patens, sasanka Tekli P. teklae, goździk piaskowy Dianthus arenarius, pomocnik baldaszkowy Chimaphżla umbellata, lilia złotogłów Lilium martagon, wawrzynek wilezełyko Daphr:e mezereum. Jest też kilka innych rzadkich składników flory naczyniowej, jak łyszczec baldachogronowy Gypsophila fastigiata, lepnica drobno­kwiatowa Silene parvżflora, strzęplica polska Koelearia poloniea.

 

Gmina, do której należy obiekt:
Tykocin

 




Zielone Wrota 2006-2019 © Stowarzyszenie na Rzecz Ekorozwoju "AGRO-GROUP"