PRZYRODA -> Rezerwaty

rezerwat STARZYNA

Zachowanie w naturalnym stanie fragmentu Puszczy Białowieskiej z dobrze wykształconymi borami mieszanymi, odznaczającymi się bogatą florą oraz stanowiącymi ostoję głuszca.


Powierzchnia (ha): 370,08

 

Rok utworzenia: 1979

 

Powstały na podstawie aktu:
Zarządzenie MLiPD z 16.10.1979 r. (M.P. Nr 26, poz. 141)

 

Cel ochrony:
Zachowanie w naturalnym stanie fragmentu Puszczy Białowieskiej z dobrze wykształconymi zespołami leśnymi typu boru mieszanego, odznaczającymi się bogatą florą oraz stanowiącymi ostoję głuszca.

 

Opis:
Typ rezerwatu: leśny.
Położony jest w południowo-zachodniej części Puszczy Białowieskiej przy granicy Państwa, w obrębie Starzyna w Nadleśnictwie Hajnówka. Celem rezerwatu jest zachowanie w naturalnym stanie fragmentu Puszczy z dobrze wykształconymi kilkoma zespołami leśnymi odznaczającymi się bogatą florą i stanowiącymi ostoję głuszca. Teren rezerwatu wzniesiony średnio 170 m n.p.m. jest lekko sfalowany, z dwoma wąskimi długimi wyniesieniami osiągającymi około 2 m wysokości względnej. Wschodnią część rezerwatu zajmuje zespół trzcinnikowo-świerkowego boru miesza­ nego Calamagrostio-Piceetum. Odznacza się on dorodnym drzewostanem sosnowo-świerkowym z niewielką pojedynczą domieszką brzozy brodawkowatej. W niższej warstwie drzew spotyka się pojedyncze dęby i graby. Warstwa krzewów rozwija się na ogół słabo i składa się głównie z podszytów gatunków budujących drzewostan. Runo jest dość bogate. Obok gatunków borowych występują w nim gatunki ciepłolubne: kokoryczka wonna Polygonatum odoratum, dzwonek brzoskwiniolistny Campanula persicifólia, turzyca pagórkowa Carex montana. Spotyka się tu też gatunki chronione: tajężę jednostronną Goodyera repens, lilię złotogłów Lilium martagon, widłaka jałowcowatego Lycopodium annotinum i orlika pospolitego Aquilegia vulgaris. W warstwie mchów dominują gatunki borowe: rokietnik pospolity Entodon schreberi i gajnik Iśniący Hylocomium splendens. Zespół ten występuje na dobrze przepuszczalnych glebach wytworzonych z piasków słabogliniastych. W północno-wschodniej części oddziału 698 A i w północnej części oddziału 729 C występuje sosnowo-dębowy bór mieszany Pino-Quercetum. Odznacza się on drzewo­stanem złożonym z dębu i sosny. W młodnikach powstałych z samosiewu w miejscach zrębów zupełnych dominuje dąb, sosna natomiast stanowi tylko niewielką domieszkę lub może nie występować wcale. Niewielką, ale stałą domieszkę w drzewostanie stanowi brzoza brodawkowata i świerk, rzadziej grab. Warstwa krzewów rozwija się słabo. Składa się na nią podszyt gatunków budujących drzewostan. W runie dominują gatunki borowe przy dużym udziale mezooligotroficznych gatunków towarzyszących. Zespół Pino-Quercetum w Puszczy Białowieskiej występuje na północno-wschodniej granicy zasięgu. Jest to bowiem środkowopolski typ boru mieszanego, mający obecnie na terenie Puszczy charakter reliktowy. Jego siedliska bowiem zajmuje omawiany wyżej ekspansywny, borealny zespół trzcinnikowo-świerkowego boru mieszanego Calamagros­tio - Piceetum. W zachodniej części rezerwatu dominuje grąd miodownikowy Melitti-Carpinetum. Charakteryzuje się on dorodnym drzewostanem złożonym w górnej warstwie z dębu i świerka często z domieszką brzozy brodawkowatej i sosny, a w dolnej warstwie drzew zawsze występuje grab. W obrębie zespołu wyróżniają się dwie postacie: jedna z dużym udziałem graba w drzewostanie, a z niewielką domieszką świerka i druga ze świerkiem panującym w drzewostanie. Zespół ten wykazuje na terenie rezerwatu całą skalę zmienności od form nawiązujących do grądu typowego Tilio-Carpinetum typicum, poprzez postacie odchylone do świetlistej dąbrowy do form zbliżonych do trzcin­nikowo-świerkowego boru mieszanego Calamagrostio-Piceetum. W bogatym florystycznie runie zawsze występuje obok gatunków grądowych grupa gatunków ciepłolubnych, jak miodownik melisowaty Melittis melissophyllum, kokoryczka wonna, turzyca pagórkowa, dzwonek brzoskwiniolistny i inne. Rosną też w niewielkich ilościach gatunki borowe: borówka czarna Vaccinium myrtillus, siódmaczek leśny Trientalis europaea, rokietnik pospolity, rzadziej inne. Występuje tu też kilka gatunków chronionych: wawrzynek wilczełyko Daphne mezereum, lilia złotogłów, buławnik czer­wony Cephalanthera rubra, podkolan biały Platanthera bifolia, podkolan zielonawy P. chlorantha. Zespół grądu miodownikowego występuje na glebie mezotroficznej dobrze przepuszczalnej i wytworzonej z piasku gliniastego lub gliny lekkiej. W oddziale 729 B i w kilku innych miejscach w zachodniej części rezerwatu występuje świetlista dąbrowa Potentillo albae-Quercetum. Drzewostan tworzy dąb z domieszką brzozy brodawkowatej, rzadziej sosny, świerka i graba. Jest to najbogatszy florystycznie zespół, odznaczający się przy tym obecnością wielu rzadkich gatunków, jak gorysz siny Peucedanum cervaria, dziurawiec skąpolistny Hypericum montanum, leniec bezpod­kwiatowy Thesium ebracteatum, głowienka wiełkokwiatowa Prunella grandiflora, pępawa różyczkolistna Crepis praemorsa oraz chronionych wawrzynek wilczełyko, gnieźnik leśny Neottia nidus-avis, lilia złotogłów, podkolan zielonawy, podkolan biały, buławnik ezerwony, pełnik europejski Trollius europaeus. Świetlista dąbrowa występuje na glebie płowej zbrunatniałej wytworzonej z piasku gliniastego lekkiego podścielonego często gliną lekką. W środkowej części rezerwatu, głównie w oddziale 699 występują bory: bór brusznicowy Vaccinio vitis-idaeae-Pinetum i bór ezernicowy Vaccinio myrtilli-Pinetum. Bór brusznicowy występuje niewielkimi płatami w sąsiedztwie boru czernicowego, zajmując miejsca nieco wyniesione. Ma on drzewostan złożony z sosny z niewielką domieszką brzozy brodawkowatej. W dolnej warstwie drzew dość znaczną domieszkę tworzy świerk. W runie obok borówek stanowiących główny składnik tej warstwy występuje szereg gatunków siedlisk suchych. Bór czernicowy Vaccinio myrtilli-Pinetum ma w drzewostanie obok sosny zawsze znaczną domieszkę świerka. Często świerk jest elementem współbudującym drzewostan. W runie rozwiniętym znacznie bujniej niż w zespole boru brusznicowego dominuje borówka czarna Vaccinium myrtillus. Inne nieliczne gatunki występują w niewielkich ilościach. W warstwie mchów głównymi składnikami są rokietnik pospolity, gajnik lśniący Hylocomium splendens i widłoząb falisty Dicranum undulatum. Zespół ten występuje w miejscach obniżonych na glebie wiłgotnej wykształconej z piasku luźnego z blisko powierzchni leżącym poziomem wody gruntowej. W północno-zachodnim narożu oddziału 698 A, w kilku miejscach w oddziale 699 występuje na niewielkich powierzchniach zespół dębowo-świerkowego boru mieszanego Querco-Piceetum. Odznacza się on dorodnym drzewostanem złożonym ze świerka i dębu z niewielką domieszką sosny. W runie obok gatunków borowych występuje grupa gatunków grądowych. Warstwa mchów rozwinięta jest słabo i składa się z gatunków głównie borowych. Zespół ten zajmuje miejsca obniżone i wilgotne, a gleby oglejone wykształcone z piasków słabogliniastych z płytko leżącym poziomem wody gruntowej. W środkowej części oddziału 699 występuje zatorfione obniżenie. Jego obrzeże zajmuje bór bagienny Vaccinio uliginosi-Pinetum z rzadkim~drzewostanem sosnowym z domieszką brzozy brodawkowatej i omszonej. W runie występuje borówka bagienna Vaccinium uliginosum i borówka czarna w towarzystwie gatunków wysokotorfowis­kowych: wełnianki pochwowatej Eriophorum vaginatum i modrzewnicy zwyczajnej Andromeda polifolia. W warstwie mchów dominują torfowce. Zespół boru bagiennego występuje tu w postaci nietypowej. Brak tu bowiem bagna zwyczajnego Ledum palustre, a borówka bagienna występuje w niewielkich ilościach. We wschodniej części zatorfionego obniżenia występuje obumarły las brzozo­wo-sosnowy z bujnie rosnącą młodą brzozą. Środkową część zatorfionego obniżenia w oddziale 699 zajmuje torfowisko wysokie Sphagnetum medio-rubelli z rzadkim, niskim drzewostanem sosnowym z runem złożo­nym głównie z gatunków wysokotorfowiskowych . Tu rośnie też rosiczka okrągłolistna Dro.sera rotundifolia. Warstwa mchów tworząca zwarty kobierzec składa się głównie z torfowców. Rezerwat ten, podobnie jak rezerwat Głuszec stanowi ostoję głuszca. Spotkać tu też można źubry, jelenie, kosie, sarny, dziki, rzadziej też rysia i wilka. Dość bogata jest też ornitofauna. W stosunku do zagospodarowanych lasów Puszczy odznacza się ona większym udzialem dziuplaków, co wynika z obecności starych drzewostanów.

 

Gmina, do której należy obiekt:
Hajnówka, Dubicze C.

 

 

 

 

 




Zielone Wrota 2006-2018 © Stowarzyszenie na Rzecz Ekorozwoju "AGRO-GROUP"